Það var eflaust fleirum en mér sem brá verulega við lestur fréttar í Morgunblaðinu þann 7. apríl sl. um tillögu ungmennaráðs Kjalarness um að sjálfsvörn verði innleidd fyrir nemendur á unglingastigi í öllum grunnskólum í Reykjavík. Þar kom fram að ungt fólk hefur áhyggjur af auknu ofbeldi meðal barna og unglinga á Íslandi. Það upplifir sig síður öruggt, sérstaklega í ljósi þess að slagsmál eru tekin upp og dreift á samfélagsmiðlum og að vopnaburður hefur aukist. Í greinargerð með tillögunni kemur einnig fram að ungmenni telji sig verða meira vör við ofbeldið en fullorðnir, meðal annars vegna þess að þeir sjá ekki sama efni á samfélagsmiðlum og unglingar. Tillaga ungmennaráðsins var tekin fyrir á fundi skóla- og frístundaráðs Reykjavíkurborgar, þar sem henni var vísað frá.
Umræða og fréttaflutningur síðustu misseri um aukið ofbeldi og áhættuhegðun á meðal nemenda á grunnskólaaldri hefur varla farið fram hjá neinum og stjórnvöld hafa gripið til ýmissa aðgerða til að sporna við þeirri þróun sem hefur átt sér stað. Sumt hefur skilað góðum árangri, en eðli málsins samkvæmt tekur tíma að sjá raunveruleg áhrif slíkra inngripa.
Það er að mati undirritaðrar þyngra en tárum taki að lesa að ungmenni á Íslandi telji þörf á kennslu í sjálfsvörn í skólum landsins. Það má gera ráð fyrir að margir nemendur í skólum Árborgar deili þessum sjónarmiðum og upplifi sig ekki örugga í skólaumhverfinu. Skólaforðun er einnig sí vaxandi áhyggjuefni í grunnskólum landsins, þar sem margir nemendur fara á mis við bæði menntun og félagslegan þroska.
Fjölgun fagstétta í skólum
Ofbeldishegðun, áhættuhegðun, skólaforðun og aukin vanlíðan nemenda kalla á tafarlaus viðbrögð. Nauðsynlegt er að hugsa málin upp á nýtt og leita annarra leiða en þeirra sem hingað til hafa verið farnar.
Fjölgun fagstétta í skólum er að mati undirritaðrar mikilvægt verkfæri til að takast á við þessa áskorun. Að fá inn fjölbreyttari hóp sérfræðinga, svo sem félags- og tómstundafræðinga, félagsfræðinga og ekki síst sálfræðinga, mætti hugsanlega ná betri árangri.
Sérfræðingar á sviði félags- og tómstunda, sem ekki eru bundnir í kennslu, hafa tíma og tækifæri til að mynda trúnaðarsamband við nemendur. Þeir geta verið til staðar fyrir, stutt við nemendur og gripið fyrr inn í þegar merki um vanlíðan eða ofbeldi koma fram. Kennara skortir því miður oft tíma og úrræði til að takast á við flókin félagsleg og andleg vandamál nemenda. Með því að byggja upp traust og samband við nemendur á þeirra forsendum er hægt að koma í veg fyrir að vandamál þróist yfir langan tíma.
Fjölgun fagstétta í skólakerfinu skapar einnig tækifæri til að vinna markvisst að forvörnum, til dæmis með því að efla félagsfærni, sjálfstjórn og heilbrigð samskipti – þætti sem rannsóknir sýna að draga úr ofbeldi. Forvarnir er verkefni sem þarf að sinna alla daga ársins í umhverfinu sem börnin okkar lifa og starfa í.
Gott skólaumhverfi fyrir alla
Fleiri fagstéttir í skólum, sem sinna ólíkum hlutverkum, styðja við betra og öruggara skólaumhverfi. Slíkt umhverfi er ein af lykilforsendum þess að nemendur upplifi öryggi í daglegu lífi. Við viljum öll að börnunum okkar líði vel í skólanum, það er grundvallarforsenda þess að nám geti átt sér stað. Með því að ráða t.d. félags- og tómstundafræðing inn í skólana, þá skapast einnig tækifæri til að efla tengingu inn í félagsmiðstöðvar sveitarfélagsins. Jafnframt eykst möguleiki á að bjóða fólki með slíka menntun fullt starf í stað hlutastarfa, sem oft er raunin í dag.
Hugmyndin um fjölgun fagstétta í skólum er ekki ádeila á það starf sem nú er unnið í skólum Árborgar. Þar er unnið afar gott starf á hverjum degi og starfsfólk leggur sig fram um að tryggja velferð og menntun nemenda. Markmiðið er að bæta þjónustu og umhverfi nemenda og ekki síst að fyrirbyggja alvarlegan vanda sem getur haft í för með sér mikið álag á fjölskyldur og verulegan samfélagslegan kostnað.
Tryggjum gott skólaumhverfi og góða menntun fyrir alla í Árborg.
Guri Hilstad Ólason
8. sæti á B lista Framsóknar í Árborg
