Dreifbýlið skiptir miklu máli fyrir landsframleiðslu, fæðuöryggi, ferðaþjónustu, orkuöflun, menningu og lífsgæði þjóðarinnar allrar. Sérstaklega þó í sveitarfélögum eins og Rangárþingi eystra þar sem stór hluti íbúa er í dreifbýli og það er stór hluti af sjálfsmynd sveitarfélagsins. Þess vegna er mikilvægt að dreifbýli sé alls ekki rætt sem jaðarsvæði heldur sem virkur og verðmætur hluti sveitarfélagsins.
Þjónusta sem virkar vel fyrir íbúa í þéttbýli virkar sjaldan jafn vel fyrir fjölskyldu sem býr langt frá skóla, verslun eða íþrótta- og tómstundastarfi. Það sama á við um eldri borgara sem vilja búa áfram heima og fólk sem þarf að sækja daglega þjónustu um lengri veg. Ef stefnumótun gerir ekki greinarmun á þessum aðstæðum er hætta á að stuðningur, eins og frístundastyrkur eða annars konar stuðningur, verði of almennur og nái ekki til þeirra sem þurfa raunverulega á honum að halda. Ef ekki er horft sérstaklega til dreifbýlisins verður þjónustan of oft mótuð út frá forsendum þéttbýlisins.
Stuðningur við íbúa í dreifbýli á að vera í stöðugri þróun. Hann á ekki að vera eitthvað sem er ákveðið einu sinni og síðan látið óbreytt árum saman. Sveitarfélagið þarf að endurskoða reglulega hvaða stuðningur er til staðar, hverjir nýta hann, hvar hann virkar og hvar hann gerir það ekki. Slík endurskoðun þarf að ná til barnafjölskyldna, eldri borgara, fatlaðs fólks, ungs fólks, bænda, einyrkja og annarra íbúa sem finna fyrir áhrifum mikilla fjarlægða í daglegu lífi.
Gott dæmi er aðgengi að verslun og daglegri þjónustu. Lausnir á borð við snjallverslun Krónunnar geta skipt miklu máli ef þær bæta aðgengi íbúa að nauðsynjavörum og auka sjálfstæði eldri borgara í dreifbýli, sveitarfélagið þarf að beita sér fyrir því að slíkt sé til staðar. Lausnir sem þessar leysa ekki allan vanda en þær geta verið hluti af stærri nálgun þar sem tæknin er nýtt til að jafna búsetuskilyrði. Annað dæmi er skólaakstur en hann er grundvallarforsenda jafnræðis í sveitarfélaginu, og Rangárþing eystra er með þeim sveitarfélögum sem eru hvað þróuðust í akstri til og frá tómstundum. Það þarf þó stöðugt að skoða hvort fyrirkomulag skólaaksturs sé nógu gott, hvort leiðir séu of langar, hvort sveigjanleiki m.a. fyrir leikskólabörn sé nægur, svo eitthvað sé nefnt.
Dreifbýlið þarf skýra stefnu, reglulega endurskoðun og raunhæfar lausnir sem gera fólki kleift að búa þar áfram og eins lengi og því lystir. Þetta er ekki aðeins hagsmunamál íbúa í dreifbýli heldur alls sveitarfélagsins. N-listinn ætlar að standa vörð um dreifbýlið allt og íbúa þess.
Inger Erla Thomsen, 2. sæti N-listans í Rangárþingi eystra
