Eyrarbakki er er einn elsti og fallegasti sögubær landsins. Og það er rétt, að hluta að minnsta kosti, því miður. En sem betur er það þó þannig að hér býr fólk sem er annt um umhverfið sitt, allflestir að minnsta kosti og hafa lagt á sig mikla vinnu við að viðhalda gömlum húsum og fegra nærumhverfi sitt. En sú mynd sem blasir við fólki þegar ekið er inn í bæinn vestast í þorpinu, segir allt aðra sögu.
Við aðalinngang þorpsins að vestanverðu, er það fyrsta sem mætir gestum, uppsafnaður uppgröftur, jarðefnahauga, gámar og niðurnídd tæki. Þetta er staðan rétt við tjaldsvæði bæjarins, þar sem ferðamenn fá sína fyrstu sýn á Eyrarbakka.
Þetta er ekki bara óheppilegt. Þetta er einfaldlega óboðlegt.
Sýningargluggi vanrækslunnar
Það er erfitt að réttlæta að viðkvæm svæði eins og fjara og tjaldsvæði séu notuð sem eins konar losunarstaður fyrir uppgröft sem síðan er skilinn eftir mánuðum saman, sem og járn og eftirvagna svo dæmi sé tekið.. Enginn frágangur, engin skýring, engin ábyrgð.
Á sama tíma má sjá víða í bænum:
- Númerslausa bíla sem safnast upp við íbúðarhús
- Óskipulagða geymslugáma og tækja við atvinnuhúsnæði sem og íbúðarhúsnæði.
- Lóðir sem eru látnar drabbast niður án nokkurrar íhlutunar
Þetta er ekki því miður ekki tilviljun, heldur er þetta afleiðing skorts á eftirliti og pólitískri forgangsröðun.
Samkvæmt lögum bera sveitarfélög skýra ábyrgð á skipulagi, umhirðu og eftirliti með svæðum innan sinna marka. Einnig bera eigendur lóða ábyrgð á að halda þeim snyrtilegum og koma í veg fyrir mengun. En þegar sveitarfélagið sinnir ekki eftirliti, þá gerist nákvæmlega þetta. Meirihluti bæjarstjórnar Árborgar getur ekki skýlt sér á bak við annað. Þetta er þeirra ábyrgð þar sem að í mannvirkjalögum nr. 160/2010 kemur fram að eigendum og umráðamönnum fasteigna sé skylt að halda mannvirkjum og lóðum í ásættanlegu ástandi þannig að ekki skapist hætta eða óprýði af. Sveitarfélögum er jafnframt heimilt að gera kröfu um úrbætur þegar lóðir eða mannvirki eru látin drabbast niður. Einnig kemur fram í náttúruverndarlögum nr. 60/2013 að forðast skuli spjöll á náttúru og umhverfi og að við framkvæmdir skuli ganga snyrtilega frá svæðum og koma í veg fyrir mengun og landspjöll.
Þetta eru ekki flókin mál. Þetta snýst í grunninn að fylgja eftir reglum sem þegar eru til staðar.
Kosningar fram undan og hvar er stefnan?
Nú styttist í sveitarstjórnarkosningar. Þá ættu kjósendur að geta gengið að því vísu að frambjóðendur hafi skýra sýn á umhverfismál, umhirðu bæjarins og ásýnd hans.
En spurningin er einföld:
Hver er raunveruleg stefna frambjóðenda í þessum málum?
- Ætla þeir að halda áfram á sömu braut og núverandi meirihluti?
- Verður áfram litið fram hjá óreiðu við inngang bæjarins?
- Eða verður tekið til og sett skýr viðmið um frágang lóða og opinberra svæða?
Hingað til hefur stefna meirihlutans birst í verki og niðurstaðan blasir við öllum sem aka inn á Eyrarbakka.
Eyrarbakki á betra skilið
Það er ekki hægt að byggja upp ímynd fallegs sögubæjar á meðan inngangurinn að honum lítur út eins og ófrágengið vinnusvæði. Eyrarbakki á betra skilið. Íbúarnir hafa sýnt að þeir eru tilbúnir að leggja sitt af mörkum.
Það sem hefur einnig verið áberandi í aðdraganda komandi sveitarstjórnarkosninga er hversu lítil umræða hefur farið fram um raunveruleg umhverfismál í sveitarfélaginu. Þrátt fyrir að ásýnd bæjarins, umhirða opinberra svæða og eftirlit með atvinnu- og iðnaðarsvæðum skipti íbúa miklu máli virðist umræðan að mestu snúast um önnur mál.
Því miður er enginn umhverfisflokkur í framboði að þessu sinni og því hvílir enn meiri ábyrgð á öðrum framboðum að skýra afstöðu sína. Íbúar eiga rétt á að vita hvort einhver raunverulegur vilji sé til staðar til að taka á þeirri óreiðu og vanrækslu sem hefur fengið að þróast á Eyrarbakka sem og á Stokkseyri.
Ætla frambjóðendur að halda áfram á sömu braut og núverandi meirihluti eða verður loksins sett skýr stefna um snyrtilegt umhverfi, virkt eftirlit og ábyrgð gagnvart samfélaginu? Hér er ég ekki einu sinni að tala um frárennslimálin sem svo sannarlega er efni í aðra grein.
Umhverfismál eiga ekki að vera aukaatriði í sveitarstjórnarmálum. Þau snúast um ásýnd bæjarins, lífsgæði íbúa, ferðamennsku, náttúruvernd og virðingu fyrir samfélaginu sjálfu.
Nú er komið að sveitarfélaginu og þeim sem sækjast eftir völdum í komandi kosningum, þeir þurfa að sýna að þeir taki þetta hlutverk alvarlega, því þetta er alvarlegt og mikilvægt málefni.
Annars halda gestir áfram að sjá það sama og nú, ekki fallegan sögubæ, heldur vanrækslu við fyrstu sýn.
Sædís Ósk Harðardóttir
Íbúi á Eyrarbakka og foreldri barna við Barnaskólann á Eyrarbakka og Stokkseyri
