Ég ætla að gera skólahald á Eyrarbakka að umfjöllunarefni mínu í þessari grein því ég sé hvergi, hvorki í ræðu né riti, ráðamenn Árborgar minnst á framtíðar uppbyggingu þessa mikilvæga innviðar. Skólahald í nærsamfélagi er nokkuð sem við viljum telja sjálfsagða þjónustu og forsendu farsællar byggðaþróunar. Skólahald á Eyrarbakka hefur í áratugi búið við slæman húsakost og hefur farið úr einu bráðabirgðarhúsnæðinu í annað og það virðist eiga að duga um ókominn tíma. Eða hvað?
Skólinn í tveimur þorpum
Barnaskólinn á Eyrarbakka og Stokkseyri er starfræktur í tveimur þorpum. Á Stokkseyri eru nemendur 1.- 6. bekkjar en nemendur 7.-10. bekkjar á Eyrarbakka. Þetta fyrirkomulag hefur styrkt tengsl á milli fólksins í þorpunum og haldist hefur jafnræði í samfélögunum sem njóta sambærilegrar þjónustu. Skólahald á Stokkseyri er að mestu í skólahúsi sem var byggt og tekið í notkun 2010 meðan skólahald á Eyrarbakka hefur verið í gömlu húsnæði með viðbygginu og útistofum. Ný skólabygging sem ráðgert var að byggja fyrir meira en 15 árum síðan hefur ekki orðið að veruleika og virðist nú draumsýn ein.
Úr bráðabirgðarhúsnæði í bráðabirgðarhúsnæði
Eftir að mygla greindist í húsnæðinu á Eyrarbakka árið 2022 hefur skólahaldið verið í nýjum bráðabirgðarstofum. Nýverið voru reistar tvær stofur til viðbótar og vonandi er þess ekki langt að bíða að kennsla fari alfarið úr gömlu útistofunum. Þó vissulega megi gleðjast mikið yfir þessari uppbyggingu í vaxandi byggð þá er samt eingöngu verið að svara brýnni þörf. Nemendur færast úr gömlu bráðabirgðarhúsnæði í nútímalegt bráðabirgðarhúsnæði. Bæjarstjóri Árborgar Bragi Bjarnason hefur, á þessum tveimur árum sem hann hefur sinnt bæjarstjórastöðunni, verið duglegur að skrifa um bæjarmálin og verið iðinn við að halda íbúafundi og á hrós skilið fyrir það. Hins vegar hefur hann aldrei minnst á framtíðaruppbyggingu skólahalds á Eyrarbakka né svarað með skýrum hætti spurningum íbúa þessi efni. Það er ekki nóg að reisa bráðabirgðarstofur.
Gamli skólinn fyrir verk- og listgreinar?
Gamla skólabyggingin, sem greindist mygla í árið 2022, verður sem betur fer ekki rifin. Enda fylgir skólanum merkileg saga. Verið er að gera upp bygginguna í áföngum og bókasafn og Konubókastofa fá þar pláss bráðlega. Það er vissulega mikið fagnaðarefni og aðgangur fólks að bókasafni mun batna verulega. En hvað með vöxt og uppbyggingu skólahalds? Nemendur og kennarar á Eyrarbakka búa við skerta aðstöðu við nám og vinnu og sérkennsla býr við mjög þröngan kost. Einnig er þröngt í matsal og lítið rými til athafna. Ekki er aðstaða til að kenna myndmennt, heimilisfræði, smíði, hannyrðir og sund á Eyrarbakka og keyrt er með krakkana yfir á Stokkseyri í öll þessi fög með tilheyrandi kostnaði. Nemendur yngri bekkja á Stokkseyri eru svo keyrð í íþróttir á Eyrarbakka. Af hverju er ekki stefnt að því að kenna einhverjar verkgreinar á Eyrarbakka sem myndi til lengra tíma litið, minnka akstur, spara fjármagn og nýta tíma nemenda og starfsfólks betur? Gamli skólinn, ef vel uppgerður, gæti nýst fyrir t.d. myndmennt og hannyrðir og sem salur fyrir viðburði eða myndlistasýningar. Engin slík umræða heyrist þótt augljóslega sé þörfin rík. Haustið 2022 var gerð könnun á „Betri Árborg“ þar sem var leitað eftir hugmyndum um nýtt hlutverk gamla skólahúsnæðisins og af 25 hugmyndum voru 14 hugmyndir um að þar skyldi vera skólahald. Engin eftirfylgni hefur orðið á þeirri könnun.
Baráttan fyrir skóla
Það er of langt mál að rifja upp núna baráttuna fyrir skólahaldi á Eyrarbakka en íbúar, með stuðningi íbúa á Stokkseyri, hafa þurft að berjast af alefli fyrir því í fjöldamörg ár að halda skólahaldi í þorpinu. Ráðamenn hafa viljað flytja skólahaldið burt í krafti hagræðingar og hugmyndin snúið að því að hafa eingöngu skóla á Stokkseyri. Sundum er þetta sagt upphátt og stundum hvíslað um þetta en einnig virðist þetta viðhorf kristallast í skorti á uppbyggingu eða samtali um framtíðina. Sjálft skólasamfélagið stendur því miður ekki fullhuga með íbúum í þessu mikilvæga máli og þess vegna er áhyggjuefni sú þögn sem ríkir um framtíð skólahaldsins. Sjálfstæðismenn sem eru nær einráðir í bæjarstjórn Árborgar stóðu með skólahaldi í aðdraganda síðustu kosninga en hafa ekki talað af neinum metnaði um framhaldið.
Í fyrirspurn minni um framtíð skólabyggingar og skólahalds barst svar frá bæjarstjóra Árborgar um að samtal sé við skólann um nýtingu byggingarinnar og að fyrirhugað sé „að vera með skólaþing með öllum hagaðilum, strax eftir sumarfrí þar sem rætt verður um framtíðarstefnuna og húsnæðismálin.“
Framtíðin
Ég vil hvetja alla stjórnmálamenn núna í aðdraganda kosninga að tala um framtíðina á Eyrarbakka. Kennarar og annað starfsfólk BES vinnur af miklum metnaði og eljusemi við að halda úti frábæru starfi, oft við snúnar aðstæður því aðstaðan á Stokkseyri er einnig þröng. Sveitarfélagið ætti ekki að tapa sjónum á því góða starfi sem hér er unnið og mætti gefa betur gaum þeim miklu möguleikum sem felast í samfélögunum hér við ströndina á Eyrarbakka og Stokkseyri. Byggðaþróun á þessum stöðum verður alltaf háð uppbyggingu innviða og ef einhver metnaður væri í sveitarstjórnarmönnum myndu þeir sjá að flottur skóli með sérstöðu laðar að fjölskyldufólk. Meðan Selfoss bólgnar út þá vaxa þessi þorp óþarflega hægt og myndarlegur skóli skiptir sannarlega máli þegar fólk velur sér búsetu. Með vaxandi byggð myndi líka skólastarfið með tímanum reynast hagstæðara í rekstri en til þess að það gerist þarf að fjárfesta í framtíðinni.
Eyrarbakki er hluti af Árborg, sameinuðu sveitarfélagi Selfoss, Stokkseyrar og Sandvíkurhrepps síðan árið 1998.
Linda Ásdísardóttir
Íbúi á Eyrarbakka
