Fyrsta vindorkuver landsins, Vaðölduver, var gangsett sl. þriðjudag við hátíðlega athöfn. Starfsfólk Landsvirkjunar, verktakar, nærsveitafólk og aðrir gestir fögnuðu þegar Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, lýsti því yfir við nýja stjórnstöð Landsvirkjunar að vindorkuverið væri tilbúið til rekstrar, spaðar fóru að snúast og orka að skila sér inn á flutningskerfi Landsnets.
Ásbjörg Kristinsdóttir, framkvæmdastjóri Framkvæmda, bauð gesti velkomna. Önnur ávörp fluttu Brynja Baldursdóttir, stjórnarformaður Landsvirkjunar, Hörður Arnarson forstjóri, Jóhann Páll Jóhannsson, orku-, umhverfis- og loftslagsráðherra og Sigurgeir Björn Geirsson, yfirverkefnisstjóri Vaðölduvera. Þá steig fjármála- og efnahagsráðherra á svið og fékk talstöðvarsamband við nýja stjórnstöð Landsvirkjunar.
Fjórtán myllur risnar
Núna eru 14 vindmyllur risnar í Vaðölduveri og aðrar 14 rísa á næsta ári. Vindorkuverið allt verður komið í fullan rekstur fyrir lok næsta árs, 2027.
Vaðölduver er á stærsta aflsvæði Landsvirkjunar, Þjórsár- og Tungnaársvæðinu. Á því svæði er orkufyrirtæki þjóðarinnar með 7 vatnsaflstöðvar og sú 8. bætist við þegar Hvammsvirkjun tekur til starfa, en framkvæmdir við hana hafa þegar hafist.
Vaðölduver stendur á hraun- og sandsléttu austan Þjórsár, sunnan við Sultartangastíflu. Rekstur vindorkuvers hentar sérstaklega vel samhliða rekstri vatnsorkuvera. Vindurinn blæs hraustlega um íslenskan vetur, þegar innrennsli í miðlunarlón er sem minnst. Þá getum við sparað vatnið í þeim stóru rafhlöðum, ef svo má að orði komast. Og á sumrin, þegar vindur fer sér hægar, þá eru miðlunarlónin betur í stakk búin til að standa undir orkuvinnslunni.
Fyrst í rammaáætlun
Vaðölduver er fyrsta vindorkuverið sem fer í gegnum rammaáætlun stjórnvalda. Staðsetning þess er sérstaklega hentug þegar litið er til þess að flestir innviðir eru þegar tiltækir, t.d. háspennulínur, vegir og ýmis mannvirki. Bygging vindorkuversins hefur þó kallað á miklar framkvæmdir. Í undirstöður hverrar vindmyllu fóru um 70 tonn af stáli og rúmlega 400 rúmmetrar af steypu. Í undirstöður þeirra 14 vindmylla sem nú eru risnar hafa því farið um 980 tonn af stáli og um 5.600 rúmmetrar af steypu. Reist var steypustöð ástaðnum enda hefði annars þurft hátt í 700 farma venjulegra steypubíla.
Hver vindmylla vegur um 582 tonn. Þegar spaði er í hæstu stöðu er vindmyllan um 150 metra há, eins og tvær Hallgrímskirkjur. Milli vindmyllanna og svokallaðrar safnstöðvar liggja strengir og þeir eru samtals 80 km að lengd. Innan framkvæmdasvæðisins sjálfs þurfti að leggja 20 km af vegum og grafa 20 km af skurðum.
Gríðarmiklir flutningar
Bygging orkuversins kallaði á gríðarmikla flutninga þegar skip komu með vindmyllurnar til landsins. Fyrsti farmurinn var fluttur íbyrjun maí og sá síðasti undir lok júlí. Flutt var að jafnaði 6 nætur vikunnar. Vegir voru styrktir á leiðinni frá höfninni í Þorlákshöfn að Vaðölduveri, um 130 km leið, beygjum á vegum breytt, ljósastaurar og umferðarskilti tekin niður og stýra þurfti umferðinni svo allir kæmust leiðar sinnar heilu og höldnu.
Nýtt tengivirki Landsnets í Ferjufit
Til að tengja Vaðölduver við flutningskerfið hefur Landsnet tekið í notkun nýtt 220 KV tengivirki í Ferjufit. Tengivirkið er yfirbyggt og veitir búnaði betri vörn gegn veðri og öðrum umhverfisáhrifum. Við hönnun þess var jafnframt gert ráð fyrir mögulegri stækkun.
Tengivirkið er tengt við Sigöldulínu 3, sem vestan virkisins ber nú heitið Ferjufitjarlína 1. Vegna framkvæmdarinnar þurfti að færa hluta loftlínunnar. Í því skyni voru reist ellefu ný möstur og þrír endarammar, en níu eldri möstur Sigöldulínu 3 voru tekin niður.
Útsýnis- og áningarsvæði við Vaðölduver var opnað í byrjun júlí.
