Sannleikanum er hver sárreiðastur
![]()
![]()
![]()
Þann 30. júní sl. var verslunar- og skrifstofuhúsnæði á Hellu formlega tekið í notkun. Efnt var til nafnasamkeppni og varð nafnið “Miðjan” hlutskarpast. Miðjan tengir saman tvær eldri byggingar, Suðurlandsveg 1 og 3. Húsnæðið er allt hið glæsilegasta og hýsir nú rekstur og skrifstofur af ýmsu tagi þ.á.m. nýja afgreiðslu skrifstofu sveitarfélagsins Rangárþings ytra. Alls er húsnæðið um 1200m2 á fjórum hæðum og er komin starfsemi á allar hæðirnar nema efstu sem er óinnréttuð. Húsnæðið er mikil lyftistöng fyrir Rangárþing ytra hvað varðar bætta þjónustu við íbúa og þá sem sækja sveitarfélagið heim.
Minnihluti sveitarstjórnar Rangárþings ytra ritar grein í Morgunblaðið dags. 29. júní 2012. Þar vega þau á ósvífinn hátt að störfum sveitarstjóra og núverandi meirihluta sveitarstjórnar. Tilefnið er viðtal við sveitarstjóra í tíufréttum RÚV dags. 26. júní þar sem sveitarstjóri svarar spurningum fréttamanns um byggingakostnað Miðjunnar og tilhögun framkvæmdanna á heiðarlegan og hófstilltan hátt. Umfjöllun fréttamanns og viðtalið virðist hafa verulega farið fyrir brjóstið á greinarhöfundum. Þótt fátt sé svaravert í rætinni grein minnihlutans sem er full af neikvæðni og órökstuddum röngum fullyrðingum, er nauðsynlegt að eftirfarandi komi fram:
Fjármál sveitarfélagsins og bygging Miðjunnar
Þegar núverandi meirihluti tók við stjórnartaumum sveitarfélagsins, á miðju ári 2010, blasti við grafalvarlegt ástand í fjármálum sveitarfélagsins. Ekki var búið að ganga frá fjármögnun á rekstrarfé ársins 2010, yfirdráttur á bankareikningi var fullnýttur (um 140 m.kr.) og aðgangur að frekari lánsfjármagni lokaður hjá helstu lánardrottnum sveitarfélagsins. Sjóðir sveitarfélagsins voru í uppnámi og veruleg hætta á að ekki yrði unnt að greiða starfsmönnum sveitarfélagsins laun.
Hafist var handa við byggingu Miðjunnar árið 2008, á miðju síðasta kjörtímabili. Þann 19. nóvember 2008, rúmlega mánuði eftir „hrun“, samþykkti hreppsráð að hefja sökkulframkvæmdir. Stofnað var hlutafélag um bygginguna, en í því voru Sveitarfélagið Rangárþing ytra með helmingshlut á móti Verkalýðshúsinu á Hellu.
Ráðgjöf sérfræðinga í skýrslu Atvinnuþróunarfélags Suðurlands, sem unnin var fyrir Rangárþing ytra 12. sept. 2006, var hunsuð. Þar kemur fram að lækka þurfi byggingarkostnað (sem þá var áætlaður 247 m.kr.), auka þyrfti nýtingarhlutfall leigurýmis, að rekstrargrundvöllur byggingarinnar væri á veikum grunni og leigutekjur þyrfti að margfalda til að þær stæðu undir byggingarkostnaði. Raunin er sú að byggingarkostnaðurinn hefur nú þegar rúmlega tvöfaldast.
Þegar líða tók á framkvæmdina á síðasta kjörtímabili kom upp greiðsluþurrð hjá hlutafélaginu, en mjög erfiðlega gekk frá upphafi að fá fjármagn til byggingarinnar. Það var á þeim tíma sem forsvarsmenn sveitarfélagsins undir stjórn fyrrverandi meirihluta fóru að ganga um sjóði þess eins og hraðbanka.
Fyrri hluta árs 2010, í aðdraganda kosninga, voru millifærðir tugir milljóna til hlutafélagsins af bankareikningi sveitarfélagsins án þess að fyrir því væri heimild í fjárhagsáætlun. Þessar greiðslur voru framkvæmdar af forsvarsmönnum sveitarfélagsins, undir stjórn þáverandi meirihluta og settu lausafjárstöðu og fjárhag sveitarfélagsins í uppnám.
Það er nauðsynlegt að kveða niður þann orðróm að mögulegt hafi verið að opna húsið í byrjun sumars 2010, þar sem sannleikurinn er sá að á þeim tíma var útilokað að fá frekara fjármagn til byggingarinnar. Þetta eiga flestir í minnihluta sveitarstjórnar, D-lista að vita en kjósa þó að segja annað í opinberum skrifum, líklega til að slá ryki í augu almennings og skjóta sér undan ábyrgð á stöðunni sem upp var komin.
Endurskipulagning fjármála og Eftirlitsnefnd með fjármálum sveitarfélaga
Nýr sveitarstjóri var ráðinn eftir kosningar 2010 sem hefur í raun unnið þrekvirki hvað varðar endurskipulagningu á fjármálum sveitarfélagsins. Sveitastjóri hefur einnig lagt mikla vinnu í endurskipulagningu nýs félags um bygginguna, sem varð til þess að hægt var að halda framkvæmdum áfram og opna húsið. Öllum hefði mátt ljóst vera að Miðjan ein og sér gæti aldrei staðið undir þeim skuldbindingum sem þegar voru á hana fallnar, hvað þá þeim framtíðarskuldbindingum sem til þurfti til að koma henni í rekstrarhæft form. Niðurstaða þeirrar vinnu sem fram fór var sú að hluthafar lögðu félaginu til aukið hlutafé í formi skuldbreytinga og aðliggjandi fasteigna. Um s.l. áramót höfðu hluthafar lagt til félagsins hlutafé að fjárhæð 450 m.kr., þar af fasteignir að fjárhæð 196 m.kr., þ.e.a.s. hlutafjárframlag í formi fjármagns var 254 m.kr. Skuldir félagsins voru 268 m.kr. og beint fjárframlag til félagsins, fjárgreiðslur hluthafa og lántaka félagsins, voru því samtals 522 m.kr. Á þessu ári hafa skuldir aukist um u.þ.b. 35 m.kr. og framkvæmdinni er ekki lokið enn. Bein fjárframlög, í formi hlutafjár og lántökur hafa að nær öllu leyti farið til framkvæmdarinnar en þessi fjárhæð er nú komin yfir 550 m.kr. Ef litið er til heildarverðmæta sem liggja í félaginu eru þau yfir 750 m.kr. Sveitarfélagið á 69,01% hlut í félaginu og hlutur þess er því yfir 520 m.kr. Óþarfi á að vera að taka fram að hlutafjárframlag sveitarfélags sem skuldar nærri 180% af árlegum tekjum sínum er ekki tekið úr sjóði, hvað þá að það detti af himnum ofan. Eðlilegt er að líta svo á að yfirdráttarlán hafi verið notað til að fjármagna hlutafjárframlagið. Þess má geta að allar framkvæmdatölur eru án virðisaukaskatts. Verkalýðshúsið ehf. er handhafi 30,99% hlutar í þessu félagi en að Verkalýðshúsinu standa Lífeyrissjóður Rangæinga, Verkalýðsfélag Suðurlands og Félag iðn- og tæknigreina.
Eftirlitsnefnd með fjármálum sveitarfélaga hefur frá haustmánuðum ársins 2011 haft fjárhag Rangárþings ytra til skoðunar. Ástæður þessa eftirlits eru meðal annars þær að á undangengnum árum hafði skuldahlutfall sveitarfélagsins verið að hækka. Eftirlitsnefndin hefur nýverið yfirfarið ársreikning sveitarfélagsins fyrir rekstrarárið 2011 og fjárhagsáætlanir fyrir árin 2012-2013. Mat nefndarinnar er að fjármál sveitarfélagsins þarfnist frekari skoðunar þar sem heildarskuldir og skuldbindingar um s.l. áramót voru 177% af reglulegum tekjum en sveitarstjórnarlög kveða á um að hlutfallið megi ekki vera hærra en 150%. Sveitarstjórn hefur unnið markvisst að því að hagræða í rekstri svo standa megi undir þessum skuldbindingum, lagt þær línur í áætlunum að hámarkshlutfalli skulda verði náð svo fljótt sem kostur er. Sveitarstjóri hefur verið í góðu sambandi við Eftirlitsnefndina og útvegað upplýsingar þegar óskað hefur verið eftir því.
Grein minnihlutans
Grein minnihlutans í Morgunblaðinu er mjög ósanngjörn í garð okkar ágæta sveitastjóra sem einungis sagði satt og rétt frá. Beitt er persónuníði á heiðarlegan mann til að krafsa yfir gáleysislega hegðun fyrrverandi meirihluta í fjármálum sveitarfélagsins. Greinin ber merki um dómgreindarleysi og lítilsvirðingu þeirra gagnvart núverandi meirihluta og starfsmanni sem mest hefur mætt á við að bjarga því sem bjargað varð. Þegar málefni Miðjunnar ber á góma hefur minnihluta verið tíðrætt um mikilvægi þess að horfa fram á veginn í stað þess að velta sér uppúr því sem liðið er. Samt sjá þau ástæðu til að vekja athygli á málinu með svo undarlegum hætti sem grein þeirra ber vott um. Tímasetning þeirra er einnig einkennileg, að kasta fram órökstuddum fullyrðingum nánast við vígslu hússins. Ljóst er að hér sannast hið fornkveðna að „sannleikanum er hver sárreiðastur“.
Framtíðin er björt
Þrátt fyrir tímabundna fjárhagserfiðleika, á Rangárþing ytra bjarta framtíð fyrir sér. Mikil uppbygging er í sveitarfélaginu og blómlegt atvinnulíf og landbúnaður. Sveitarfélagið er landmikið og á margar jarðir og fasteignir sem hægt er að koma í verð þegar aðstæður skapast. Drifkrafturinn kemur frá fólkinu og það er sveitarfélagsins að styðja við það. Nú, þegar kjörtímabilið er hálfnað, hefur núverandi meirihluta tekist að snúa rekstri sveitarfélagsins við og bjartsýni er ríkjandi. Mikilvægt er að stórframkvæmdir sem ráðist er í á vegum sveitarfélaga séu “uppi á borðum” svo íbúar átti sig á aðdraganda þeirra, ákvörðunum, fjárhagslegum skuldbindingum og framtíðarhorfum. Eitt af meginmarkmiðum okkar í meirihluta sveitarstjórnar er bætt upplýsingaflæði til íbúa og er þessi grein hluti af því.
Sveitarstjóra og starfsmönnum sveitarfélagsins sem komið hafa að endurskipulagningu fjárhags þess og stjórnun framkvæmda er þakkað fyrir þeirra störf.
Meirihlutafulltrúar Á-lista í sveitarstjórn Rangárþings ytra:
Guðfinna Þorvaldsdóttir, Margrét Ýrr Sigurgeirsdóttir, Magnús H. Jóhannsson, Steindór Tómasson.



